نظريه‌هاي‌ انقلاب‌: كوشش‌ براي‌ تط‌بيق‌ با انقلاب‌ اسلامي‌

منصور معدل

ترجمه: محمد سالار كسرايي‌

اين‌ مقاله‌، ترجمه‌ مقدمه‌ كتاب‌ ط‌بقه‌، سياست‌ و ايدئولوژي‌ در انقلاب‌ ايران‌ نوشته‌ منصور معدل‌ است‌. نويسنده‌ در مقدمه‌ كتاب‌ نظ‌ريه‌هاي‌ مط‌رح‌ شده‌ در خصوص‌ انقلاب‌ اسلامي‌ را مورد نقد و بررسي‌ قرار داده‌ است‌. او بين‌ دو مفهوم‌ انقلاب‌ به‌ عنوان‌ بستر و انقلاب‌ به‌ عنوان‌ شيوه تمايز قايل‌ مي‌شود و بر اين‌ باور است‌ كه‌ به‌ لحاظ‌ بستر، انقلاب‌ ايران‌ ثمره همپوشاني‌ دو مجموعه‌ اختلاف‌بود:

1ـ اختلاف‌ تاجران‌ و خرده‌ بورژواها با سرمايه‌داران‌ بين‌المللي‌ و بورژوازي‌ وابسته‌ بود.

2ـ اختلاف‌ بين‌ كارگران‌ و سرمايه‌داران‌ كه‌ در نتيجه‌ مشكلات‌ اقتصادي‌ دهه 1970 شدت‌ گرفته‌ بود; ولي‌ اين‌ مشكلات‌ هيچ‌ كدام‌ انقلاب‌ ايران‌ را توجيه‌ نمي‌كنند. انقلاب‌ ايران‌ در نتيجه رشد گفتمان‌ انقلابي‌ شيعي‌ به‌ عنوان‌ايدئولوژي‌ جبهه‌ مخالف‌ به‌ وقوع‌ پيوست‌. رشد ايدئولوژي‌ شيعه‌ با افول‌ ايدئولوژيهاي‌ متناقض‌ مخالفان‌ مانند ملي‌گرايي‌ و كمونيسم‌ همزمان‌ شد. در واقع‌، گفتمان‌ روبه‌ رشد انقلابي‌ شيعي‌ مشكلات‌ اقتصادي‌ و نارضايتيهاي‌ اجتماعي‌ دهه‌ 1970 را به‌ بحران‌ انقلابي‌ تبديل‌ كرد.